Tłustosze ( Pinguicula )

[MichaU-M2]

Tłustosze (Pinguicula)


Tłustosze to rosliny mięsozerne należące do rodziny pływaczowatych. Są to rośliny stosunkowo niedawno wprowadzone do hodowli amatorskiej. Znanych jest obecnie ponad 70 gatunków. Liczba nowo odkrytych stale rośnie ...
Najpopularniejszymi w uprawie amatorskiej sa tłustosze pochodzące z Meksyku ( Tłustosze meksykańskie ) głównie centralne tereny kraju, wybrzeze Morza Karaibskiegi, Zatoki Meksykańskiej i Oceanu Spokojnego. Klimat Meksyku charakteryzje sie dwiema porami roku latem i "zimą". Lato bywa mokre i gorące, natomiast "zima" jest ciepła i sucha.



Zimowanie, oświetlenie i podlewanie

Zimą tłustosze wchodzą w okres tzw. spoczynku, zmieniaja rozetę liści na tzw. zimową ( liescie nie posiadają własciwości trawiących). W uprawie domowej nalezy zmniejszyc ilosc podlewania. Najlepiej robić to az woda całkowicie zostanie pobrana przez rosline. Zima nie nalzey zmniejszać intensywności oswietlania tylko długosc do 10 H max. Większość tłustoszy meksykańskich "budzi sie" w pod koniec maja na początki czerwca. Wtedy zapewniamy im wieksze ilości wody destylowanej ok 1 cm w podstawce. Nalezy równiez zwiększyć ilosc oswietlenia. Duze ilosci światła sprzyjaja intensywnemu wtbarwianiu sie lisci naszych podopiecznych. Najlepiej ejst latem wystawiać rośliny na zewnątrz. Oczywiście nie na mocne słońce bo moze to popazyć rosliny. Najlepszym miejscem jest stanowisko z lekko rozproszonym światłem. Latem nalezy sie liczyć z szybkim ubytrkiem wody. trzeba zawsze pilnować zeby zawsze rośliny miały wode w podstawce.


Podłoze i wilgotnosc powietrza.

Kolejną wazną sprawą jest podłoze. Większosć tłustoszy to rośliny tolerujace zasadowyodczyn podłoza w którym rosną. Większość tłustoszy ma swoje siedliska na wapiennych, skalistych glebach, ale nie jest to regułą Mozna je spotkać prz strumieniacg na skalnych zboczach a takze na starych murach obronnych.
Podłoze jakie nalezy zastosować do roślin to kwaśny torf wysoki o pH 3,5 - 4,0 oraz piasek, perlitr lub żwir o drobnej frakcji. Mieszamy w stosunko 2 : 1. Tłustosze to rosliny uwielbiające stosunkowo wysoką wilkotnosc powietrza. Najlepiej rosną w granicach 70 -75 %. Oczywiscie na przyokiennym parapacie też beda świetlie rosnąć tylko nazely zadbać by zimą zabezpieczyć roślinę od suchego powietraz ( kaloryfery ). Zimą wilgotność powinna być lekko obnizona do ok 55 - 60 %.


Tepmeratura i rozmnazanie:

Tłustosze to rośliny bardzo tolerancyjne. Wytrzymują zakres od 10C ( mozliwe spadki temperatury do ok 5C, ake osobiście nie polecam) do 40C. Są to oczywiście temperatury ekstermalne i nie polecam takich eksperymentów. Optymalna temperatura latem to ok 25 - 30C zimą zaś 10 -15 C.
Rośliny te dosyć łatwo sie rozmnazają i nie powinno być z tym większych problemów.
Istnieje conajmniej 2 sprawdzone metody rozmnazania tych roślin:

1. Nasiona

Metoda wymagająca zachodu poniewaz znaczna większosć tłustoszy to rosliny, które nie sa samopylne. Wymagane jest przeniesienie pyłku z jednego kwiatu na drugi za pomocą małego pędzelka. Metoda dosyć skomplikowana. Od zapylenia do wykształcenia sie nasion upływa ok 4 tygodni. Nasiona umieszczamy na wilgotnym podłozu w słonecznym miejscu. Osobiście polecam watę namoczoną wodą destylowaną. Jeśli pojawię sie kiełki trwa to zwylke od 2 - 4 tygodni nalezy roślinki przenieść na odpowiednie podłoze i ustawić w słonecznym miejscu.
Jeśli mamy doczynienia z tłustoszami klimatu umiarkowanego nasiona przed wysianiem nalezy umieścić w lodówce na ok 4 - 6 tygodni w celu przeprowadzenia tzw. stratyfikacji.

Stratyfikacja nasion - przechowywanie nasion w odpowiednich warunkach ciepła, wilgotności i dostępu powietrza dla przerwania ich spoczynku fizjologicznego i wykiełkowania. Najczęściej przechowuje się nasiona w temperaturze od +5 do -5°C przez okres kilku tygodni.

Po stratyfikacji postępujemy tak jak w przypadku tłustoszy meksykańskich.


2. Sadzonki liściowe

Metoda o wysokiej skutecznosci 90 -95 %. Bardzo prosta. Nalezy za pomocą pensety uchwycic lisc przy samej nasadzie łodygi i delikatnie wykręcić. Taki lisc ukłądamy, ale nie zasypujemy torfem. Podłoze musi być stale wilgotne a stanowisko słoneczne. Po upływie tygodnia w miejscach oderwania rosliny od łodygi pojawia sie malutki pączek. Z czasem roślinka rozwinie liscie i prawidłowo sie wykształci.


Dokarmianie.

Dokarmiane roślin przyspiesza wzrost i rośliny dzieki temu wspaniale sie rozwijają. Oczywiscie nie jest to obowiązkowe. Rośliny bez naszej interwencji świetnie sobie poradzą dzieki temu, ze sa to rośliny zielone i wytworzą sobie same pokarm podczas procesu fotosyntezy.

6H2O + 6CO2 + energia świetlna -> C6H12O6 + 6O2


Podział

Tłustosze dzielimy na trzy podstawowe grupy:

Tłustosze klimatu umiarkowanego chłodnego
Tłustosze klimatu umiarkowanego ciepłego
Tłustosze tropikalne

1. Tłustosze klimatu umiarkowanego chłodnego. Występują głównie w Europie śrpdkowej i wschodniej. Zimą przybierają zimową rozetę przypominającą szyszkę. "Budzą sie" z nadejsciem wiosny. Mozna je spotkać w górach, wapienne skały oraz torfowiska wysokie. Do tej grupy zaliczamy m.in.

>>> Pinguicula vulgaris ( Polska )
>>> Pinguicula aplina ( Polska - Tatry, Pieniny )
>>> Pinguicula grandiflora
>>> Pinguicula longifolia

2. Tłustosze klimatu umiarkowanego ciepłego. Wystepują w Europie zachodniej i południowej oraz wschodnie Stany Zjednoczone. Charakterystyczne dal tej grupy tłustoszy jest to ze nie wchodzą w okres spoczynku. Do tej grupy zapiczamy m.in.

>>> Pinguicula lusitanica
>>> Pinguicula primuliflora
>>> Pinguicula lutea ( żółty kwiat )
>>> Pinguicula pumila

3. Tłustosze tropikalne. Wystepują gółwnie w Meksyku. Są to tłustosze które na okrez "zimy" przybierają inny typ liści ( nieowadożerne ). Obecnie ciągle przybywa nowoodkrytych gatunków więc liczba przyblizona jest trudna do oszacowania. Do tej grupy zaliczami m.in.

>>> Pinguicula agnata
>>> Pinguicula cyclosecta
>>> Pinguicula gigantea
>>> Pinguicyla ibarrae




M-M2

[jan]

Dziekuje Michau-M2 całkiem niezły artykuł, nie wiem tylko czy często pęseta nie przygniecie liści ale poza tym wszystko rozsądnie, mam nadzieję że doczekamy się rozwinięcia artykułu

[MichaU-M2]

Nie ma sprawy wystarczy duza pensetą delikatnie uchwicić lisc u nasady i nie powinno być problemu. Wiele razy tak robiłem

A co do rozwiniecia tematu to jeszcze dzisiaj skończe to co zacząłem


Skończone ...


M-M2

[Giejot]

[u]Tłustosze klimatu umiarkowanego chłodnego

>>> Pinguicula vulgaris ( Polska )
>>> Pinguicula aplina ( Polska - Tatry, Pieniny )
>>> Pinguicula grandiflora
>>> Pinguicula longifolia

Ja bym tu jeszcze dorzucił:

P. macroceras
P. villosa
P. ramose
P. corsica
P. vallisneriifolia
P. balcanica
P. variegata

oraz niezliczone krzyżówki

a na koniec polecam stronę:

http://www.pinguicula.org/

wszystkim sympatykom tłustoszy

[jan]

chociaż można wylistować to MichaU-M2 zamieścił przykładowe gatunki możliwe że zlistujemy je później tak jak zrobimy to z dzbanecznikami

[MichaU-M2]

Spoko wypisałem kilka podstawowych gatunków. Oczywiscie jeśli kotś ma ochotę moze zebrać wszystkie gatunki i przyporządkować je do danej strefy




M-M2

[szamanka]

Tłustosze o dwóch rozetach:
P. acuminata (Meksyk)
P. agnata (Meksyk)
P. albida (Kuba)
P. benedicta (wschodnia Kuba)
P. calyptrata (Kolumbia, Ekwador)
P. colimensis (Meksyk)
P. crenatiloba (Meksyk, Gwatemala, Honduras, Salwador, Panama)
P. cyclosecta (Meksyk)
P. ehlersiae (Meksyk)
P. elongata (Wenezuela, Kolumbia)
P. esseriana (Meksyk)
P. filifolia (Kuba)
P. gigantea (Meksyk)
P. gypsicola (Meksyk)
P. heterophylla (Meksyk)
P. ibarrae (Meksyk)
P. imitatrix (Meksyk)
P. involuta (Boliwia, Peru)
P. jackii (Kuba)
P. kondoi (Meksyk)
P. lignicola (Kuba)
P. lilacina (Meksyk)
P. moranesis (Meksyk, Gwatemala, Salwador)
P. rotundiflora (Meksyk)
P. sharpii (Meksyk)
P. zecheri (Meksyk)

Tłustosze o jednej rozecie :
P. crystallina (Cypr, Turcja)
P. ionantha (Floryda)
P. lusitanica (Portugalia, Francja, Wielka Brytania, północna Afryka, Hiszpania)
P. lutea (USA stany Luiziana, Missouri, Alabama, Karolina Północna i Południowa, Georgia, Floryda)
P. planifolia (USA stany Missouri i Floryda)
P. primuliflora (USA stany Alabama, Floryda, Missouri)
P. pumila (USA stany Teksas, Luiziana, Alabama, Karolina Północna, Georgia, Floryda, Bahamy)

Tłustosze wytwarzające pąki przetrwalnikowe:
P. algida (Rosja)
P. alpina (Europa, Azja)
P. balcanica (Bułgaria, Jugosławia, Albania, Grecja)
P. corsica (Korsyka)
P. fiorii (Włochy)
P. grandiflora (Itlandia, Hiszpania, Francja, Szwajcaria)
P. leptoceras (Szwajcaria, Austria, Wlochy, Francja)
P. longifolia (Włochy, Francja, Hiszpania)
P. macroceras (Japonia, Rosja, północno-zachodnia Ameryka)
P. macrophylla (Meksyk)
P. mundi (Hiszpania)
P. nevadensis (Hiszpania (a mysleliście, że Nevada? ))
P. oblongiloba (Meksyk)
P. parvifolia (Meksyk)
P. poldinii (Europa centralna)
P. ramosa (Japonia)
P. vallisnerufolia (Hiszpania)
P. variegata (Syberia)
P. villosa (Alaska, Kanada, Szwecja, Norwegia, Finlandia, Rosja)
P. vulgaris (Europa, Syberia, Ameryka Północna)

Na razie nad tym pracuje, zatwierdzam, żeby nie trafił tego szlag jakby co.[/img]

[Maciej]

Hehe ładnie Jak zrobisz wszystkie, to można podkleić z tym osobny temat, czesto ludzie pytają jaki to rodzaj tłustosza

[Cephalotus]

A ja się spytam skąd MichaU-M2 wziąłeś informację, ze P. alpina rośnie w Pieninach? (Patrzcie nawet się zrymowało)

[P. K.]

Metoda o wysokiej skutecznosci 90 -95 %. Bardzo prosta. Nalezy za pomocą pensety uchwycic lisc przy samej nasadzie łodygi i delikatnie wykręcić. Taki lisc ukłądamy, ale nie zasypujemy torfem. Podłoze musi być stale wilgotne a stanowisko słoneczne. Po upływie tygodnia w miejscach oderwania rosliny od łodygi pojawia sie malutki pączek. Z czasem roślinka rozwinie liscie i prawidłowo sie wykształci.

Skutecznośc tej metody nie jest scisle okreslona bo czesto zdarza sie ze z listka nic nam nie wyjdzie lub moze byc przypadek ze z jednego liscia wyrasta kilka nowych sadzonek (mi osobiscie udalo sie uzyskac 7 mlodych z jednego listka (taki moj rekord w tej dziedzinie))

Liscia raczej sie nie wykreca a lekko odrywa i raczej nie penseta bo nie mozna zmiażdżyc tkanek w listku jak sie to zrobi to raczej kicha. ze zlamanych, podchorowanych i starych lisci bardzo rzadko cos wyjdzie

Co do otoczenia takiej sadzonki lisciowej nalezalo by dodac ze nalezy je trzymac w podniesionej wilgotnosci bo to zwieksza szanse na uzyskanie nowych sadzonek

Niekoniecznie po upływie tygodnia wszystko jest przesądzone bo czasem trzeba dłużej poczekac na efekty. Jesli nic nie widzimy zeby wyrastalo ale liscie sa jeszcze zielone nalezy pozostawic je dluzej i cierpliwie czekac na efekty

[Matek#]

Większość tego, co napisał P.K. jest poprawne. Chciałbym tylko trochę uzupełnić jego wypowiedź Co do przysypywania lub nieprzysypania białej końcówki, to zdania są podzielone, ale wg mnie ma to tylko znaczeni od wilgotności powietrza, jeżeli zapewnimy wysoką wilgotność, to wtedy jest to obojętne jak będzie leżeć liść. Co do używania pęsety, to nie zawsze da się użyć palców do oderwania liścia, należy wtedy bardzo delikatnie używać pęsety. Lekkie zgniecenie liścia nie zawsze kończy się szybkim jego zgniciem, choć znacznie zwiększa to prawdopodobieństwo, że tak się właśnie stanie. Najważniejsze jest to gdzie się łapie za liść, łapiąc zbyt blisko brzegu - można urwać tylko fragment, łapiąc w środku - jest chyba najbezpieczniej, łapiąc blisko białej końcówki - łatwiej jest oderwać liść, ale można uszkodzić tkankę.
Nie należy zapominać o odpowiednim oświetleniu, które również ma znaczenie w sukcesie tej metody rozmnażania.


PS. Właśnie jestem w trakcie robienia szczegółowego faq na ten temat.

[krzysztof_m]

przeczytałem parę wypowiedzi na temat stratyfikacji (niektóre sposoby postępowania z nasionami są rozbieżne ), chyba można je podsumować tak :

1. nasiona należy stratyfikować jeśli nie są świeżo zebrane , świeże nasiona można wysiewać od razu
2. nasiona można stratyfikować w lodówce " luzem " tzn.: np, w torebce albo w dowolny inny sposób
3. nasiona można stratyfikować w lodówce w podłożu , w którym później będą rosły
4. świeże nasiona należy stratyfikować - rosną znacznie lepiej

chciałbym Was prosić o krótkie przedstawienie Waszych doświadczeń w tym zakresie - co najlepiej zrobić jeśli chce się osiągnąć sukces w hodowli tłustosz pospolitego z nasion

pozdrawiam
k.m.

[Cephalotus]

Moje doświadczenie odnośnie wysiewania tłustosza pospolitego i nie tylko jest następujące.

Najlepiej wysiewać je jak już jest się pewnym, że nadeszła odpowiednio mocna zima. Ponieważ nie raz zdarzyło mi się, że wysiane nasiona po trochę chłodniejszym okresie i następnie okresie ciepła zaczęły kiełkować w środku zimy. Chodzi mi o Polskie anomalnie pogodowe, kiedy to w połowie Listopada można chodzić o krótkim rękawku.

Oczywiście to o czym mówię odnosi się do wysiewu tłustosza mrozoodpornego na dworze. Jako, że te rośliny rosną swobodnie w tym kraju to też znoszą wszelkie polskie zimy. Dlatego nigdy nie stratyfikowałem nasion tłustoszy w lodówce, tak samo jak innych Polskich i nie polskich, w pełni mrozoodpornych gatunków.

Aby przestrzec się przed sytuacją, kiedy w okresie całkowitego spoczynku kiełkują mi nasiona wysiewam je jak na dobre zacznie się zima. Wówczas kiełkują na wiosnę.

Nasiona, które wysiały się same, jeszcze nigdy mi nie skiełkowały. Także w przypadku P. vulgaris, świeże nasiona wcale nie kiełkują. Przynajmniej mi nie skiełkowały. Sucha stratyfikacja także jeszcze mi się nigdy nie udała. Ja wszelkie nasiona trzymam w lodówce i nigdy nie skiełkowały jak powinny po wysianiu je bez stratyfikacji z obecnością wody. Być może nasiona muszą napęcznieć, a potem zostać przestratyfikowane, albo lepiej przemrożone. Nigdy tego nie badałem.

Jednak tyle można pisać o metodach wysiewu, kiedy ja doszedłem do ciekawszych wniosków. Ponieważ, jeżeli podłoże nie będzie odpowiednie, to nawet przy dużej licznie skiełkowanych nasion, przeżywalność siewek jak i ich późniejszy wzrost jest znikomy. Opracowuję coraz to lepszą mieszankę podłoża dla mrozoodpornych tłustoszy. Boję się dać taką jaką uważam za najwłaściwszą, a jedynie powoli przekształcam ją i sprawdzam efekty.

Aby tego już nie przeciągać krótko napomknę o składzie: 2:2:1 brudny piasek! : torf : wapień dolomit, skruszony margiel). Jak na rośliny owadożerne tłustosze mrozoodporne w naszym kraju rosną na wybitnie bogatym podłożu.

[krzysztof_m]

dzięki za odpowiedź . właśnie o takie informacje mi chodziło , z tym że sam zacząłem już eksperymentować i zrobiłem taką mieszankę :
torf ( ph ~ 4.5 ) + perlit w takiej samej ilości i do tego drobno pokruszony wapień w ilości ok. 10 %
teraz do lodówki na parę tygodni stratyfikacji , po stratyfikacji na parapet +doświetlenie świetlówką o temp. 6500 K .
co z tego wyjdzie zobaczymy za jakieś 20 tygodni - oczywiście niezależnie od efektów dam znać

pozdrawiam