Systematyka
![]() | przejdź do Uprawa Roślin |
Systematyka
| Nazwa kategorii po polsku |
Skróty łacińskie |
| Gatunek | sp. / spec. |
| Podgatunek | ssp. |
| Odmiana | var. |
| Forma | f. |
| Mieszaniec, Krzyżówka, Hybryda | |
| Kultywar |
Tworząc nazwę rośliny poszczególne kategorie systematyczne ustawia się w określonej kolejności, w takiej też zostaną one poniżej omówione.
Kategorie systematyczne
Gatunek - species, sp. / spec.
Podstawowa jednostka taksonomiczna. Jest to zbiór osobników posiadających podobne cechy przekazywane potomstwu, które musi być płodne.
Nazwa gatunkowa składa się z dwóch członów - Nazwy rodzajowej i epitetu gatunkowego oraz cytatu.
Nazwa rodzajowa jest nazwą rodzaju do której należy dany gatunek np. Drosera, Sarracenia, zazwyczaj w postaci rzeczownika.
Epitet gatunkowy, inaczej nazwa gatunkowa jest zazwyczaj w formie przymiotnika i najczęsciej zawiera jakąś cechę rośliny lub nazwisko osoby, którą odkrywca chciał w ten sposób uhonorować.
Cytat zawiera nazwisko osoby która jako pierwsza dokonała naukowego opisu gatunku, rok publikacji tego opisu, oraz czasami miejsce publikacji tego opisu.
Pierwsze dwa człony nazwy gatunku poprawnie należy zapisywać kursywą.
Przykłady:
Drosera anglica Hudson 1778
UWAGA!
Skróty są stosowane tylko przy wypisywaniu nieoznaczonych gatunków np. Nepenthes sp.
W przypadku zapisu np. Drosera sp. 'Cuba' lub Drosera spec 'Botswana' oznacza to niezidentyfikowany gatunek odnaleziony lub pozyskany do hodowli na Kubie lub odpowiednio w Botswanie, nie jest to natomisat nazwa gatunkowa.
Podgatunek - subspecies, ssp.
Najczęściej obejmuje populacje danego gatunku, odróżniające się wyraźnie morfologicznie lub fizjologicznie od innych populacji tego gatunku, jednak różnice nie są na tyle duże aby utworzyć nowy gatunek. Zazwyczaj zasięg podgatunku jest ograniczony do konkretnego obszaru.
Występowanie podgatunków najczęściej spowodowane jest dużym zasięgiem geograficznym danego gatunku i dostosowywaniem się roślin do lokalnie panujących warunków lub izolacją niektórych populacji.
Przykłady:
Sarracenia purpurea ssp. venosa
Drosera paleacea ssp. roseana
Odmiana - varietas, var.
Używana do odróżniania sporych, lokalnych grup osobników odstających dosyć wyraźnie od wzorca gatunku.
Przykłady:
Nepenthes rafflesiana var. alata
Drosera villosa var. ascendens
Forma - forma, f.
Jest to najniższa jednostka systematyczna, klasyfikująca osobniki sporadycznie występujące w populacjach danego gatunku, wyróżniające się jedną lub kilkoma cechami. Pojawianie się form danego gatunku jest zazwyczaj spowodowane drobnymi zmianami w materiale genetycznym.
Przykłady:
Sarracenia psittacina f. heterophylla
Utricularia livida f. mexico
Mieszaniec, Krzyżówka, Hybryda
Powstaje w wyniku skrzyżowania dwóch osobników należących do innego gatunku, podgatunku lub odmiany. W wyniku takiego skrzyżowania bardzo często powstają organizmy bezpłodne, jeśli jest inaczej prowadzi to do powstania nowego gatunku.
W wyniku krzyżowania podgatunków lub odmian powstają mieszańce wewnątrzgatunkowe.
W przypadku krzyżowania gatunków otrzymujemy mieszańce międzygatunkowe.
Nazwy mieszańców roślinnych zapisujemy w formie - nazwa rodziny 'nazwa krzyżówki' jeśli dana roślina taką nazwę posiada lub nazwa rodziny nazwa gatunkowa matki x 'nazwa gatunkowa ojca.
Opcjonalnie po nazwie rodziny w każdym z tych zapisów może znaleźć się znak 'x'.
Przykłady:
Nepenthes 'Ventrata'
Nepenthes x 'Ventrata'
Drosera omissa x nitidula
Bywa że nazwa mieszańca przyjmuje równiez postać Sarracenia x [(oreophila x purpurea) x leucophylla]. W tym wypadku nazwa mówi, że najpierw sprzyżowano S. oreophila z S. puprpura, a następnie takiego mieszańca sprzyżowano dodatkowo z S. leucophylla.
Kategorie hodowlane
Kultywar
Nie jest jednostką taksonomiczną, ale ma spore znaczenie w hodowli roślin uprawnych. Jest najczesciej sztucznie uzyskaną odmianą poprzez sztuczną selekcję, manipulacje genetycznie, krzyżowanie itp aczkowliek możliwe jest 'odnalezienie' kultywarów w hodowli czy naturze.
Aby uzyskać rangę kultywaru odmiania musi być trwała, jednorodna i wyraźnie odrębna od innych, stąd niejasna sytuacja u muchołówek i niechęć do rejestracji większości kultywarów przez ICPS, u których identyfikacja większosci 'odmian' hodowlanych jest niemal niemożliwa.
Kultywary w większości nie rozmnażają się przez nasiona, a jedynie wegetatywnie. Jest to główny powód dla którego kultywar nie jest jednostką systematyczną.
Nazwę kultywaru zapisuje się wpisując najpierw nazwę botaniczną - gatunkową lub rodzajową (kursywą) a następnie epitet ujęty w pojedyńczy cudzysłów (pismem normalnym).
Przykłady:
Dionaea muscipula 'Akai Ryu'
Drosera 'Marston Dragon'
